Bizkaian sinatutako aldi baterako kontratuen pisua % 22 murriztu da lan-erreforma indarrean jarri zenetik - ISEAK Fundazioa

Testuinguru horretan, eta aldi baterako kontratazioak enplegu osoarekiko duen gehiegizko pisua murrizteko asmoz, iaz sartu zen indarrean lan-erreforma berria. Erreforma honetako neurriak, funtsean, kontratazioa sinplifikatzean oinarritu ziren, kontratazio mugagabea arau gisa ezarriz eta aldi baterako enplegua kontratuaren iraupen mugatua justifikatzen den kasuetara mugatuz.
Nahiz eta oraindik goiz den ondorio zehatzak ateratzeko, erreformaren eraginaren kausa-ondorio erlazioa ezartzeko, Lanbideren hileko kontratazio-datuek paradigma-aldaketa argia erakusten dute lurraldean sinatutako kontratuen tipologian. Lan-erreforma indarrean sartu aurretik, Bizkaian sinatzen ziren 10 kontratutik 9 inguru aldi baterakoak ziren. Aldiz, 2022an, era horretako kontratuek sinatutako lan-harreman guztietan zuten pisua nabarmen murriztu zen. Apirilean, lan-erreforma indarrean jarri berritan, aldi baterako kontratuak guztizkoaren 10etik 7 izan ziren. Urtebete geroago, 2023ko apirilean, proportzioa antzekoa zen ( % 73). Datu berrienek, irailekoek, ratio berdina eskaintzen dute, eta horrek iradokitzen du aldi baterako kontratazioa hileko guztizkoaren % 70 inguruan egonkortu dela, hau da, % 22ko jaitsiera erreforma indarrean sartu aurretik ikusitako proportzioarekin alderatuta.
Kontratazioaren aldaketa hori modu desberdinean gertatu da Bizkaiko lan-ehunean. Datuek aldi baterako eta mugagabeko kontratazioak jarduera-sektoreka bereizteko aukerarik ematen ez badute ere, sinatutako kontratuen kopurua gutxi gorabeherako datu gisa erabil daiteke. Ildo horretan, tradizionalki hilero sinatutako kontratu kopuru esanguratsua erakusten zuten sektoreek, hala nola ostalaritzak eta manufakturek, beherakada nabarmena izan dute lan-harremanen kopuruan, eta horrek esan nahi du lege-aldaketak zuzeneko eragina izan duela.
Hala ere, beheranzko dinamika horren erdian, sektore batzuek bestelako joera dute, hala nola hezkuntzak eta osasunak. Joera orokorra ez bezala, sektore horiek ez dute beheranzko ibilbidea erakusten aldi baterako kontratuen kopuruari dagokionez. Hileko kontratuen kopuruaren egonkortasun hori enplegu publikoan aldi baterakoa izaten jarraitzen duen zantzu gisa interpreta daiteke.
Azaldutako datuek Bizkaiko kontratazioak lan-erreformaren ondorioz izan duen aldaketaren irudi intuitiboa ematen duten arren, ondorio irmoagoak ateratzeko azterketa zehatzagoa egin behar da, araudian aldaketak izan duen eraginaren ebaluazio sendoa egin ahal izateko. Horrela bakarrik egin ahal izango da enpleguaren behin-behinekotasunaren dimentsio baten balantze osoa, hein handi batean gure gizarteko zenbait kolektibotan hain eragin handia duen lan-prekarizazioa azaltzen duena.